سخني كوتاه درباره جامعه جراحان ايران
ايجاد يك تشكل حرفهاي به منظور بالا بردن سطح آگاهي علمي و عملي جراحان تقريباً با شروع دوره نوين جراحي در ايران پيوسته مدنظر بوده و تشكيل "مكتب عدل" در سال 1339 به عنوان يك تشكل جراحي قبل از انقلاب به همين منظور بوده است. فعاليتهاي ثمربخش اين تشكل كه داراي نشريه نيز بوده به دلائل مختلف به ركود كشانده و با گذشت زمان عملاً متوقف شد.
در مدتي كوتاه پس از انقلاب اسلامي، بروز جنگ تحميلي و وجود تعداد بيشماري مجروحين جنگي، جراحان مملكت را با وظيفهاي دشوار و بينهايت مهم روبرو كرد. عدم آشنائي جراحان ما با درمان جراحات جنگي كه به كلي با طبابت جراحي معمـولي متفاوت است نيز بر مشكلات موجود افزود.
در شرايط فـوق وجود يك تشكل علمي براي كمك به افـزايش دانش جراحان و آشنا كردن آنها به نحـوه درمان مجـروحين جنگي و همچنين پيشرفتهاي جراحي در سطح دنيا كاملاً ضروري به نظر ميرسيد.
در 26 آذر ماه سال 1364 به همت معدودي از جراحان به عنوان هيأت مؤسس دعوتي به صورت عام از جراحان بعمل آمد و هفتاد و چهار نفر در آن شركت كردند و اولين هيأت مديرة جامعه جراحان ايران بر طبق اساسنامهاي كه به تصويب وزارت كشور رسيد انتخاب شد و جامعه جراحان ايران متشكل از تمامي انجمنهاي رشتههاي مختلف جراحي قدم به عرصه وجود گذاشت.
در مقدمه اساسنامه هدف از تشكيل جامعه جراحان ايران به اين شرح توصيف شده است:
" نظر به لزوم انسجام و همبستگي بين جراحان كشور و با توجه به وجوه مشتركي كه از نظر علمي و عملي بين رشتههاي مختلف جراحي وجود دارد و به منظور پيشبرد و تـرقي و تعالي حرفه جراحي در ايران و با حفظ موجوديت و اصالت انجمنهاي تخصصي جراحي در رشتههاي مختلف، جامعه جـراحان ايران بر طبق اصول و ضوابط مندرجه در اساسنامه تأسيس ميشود" .
در مدت كوتاهي پس از تأسيس جامعه جراحان ايران شاخه اصفهان جامعه شكل گرفت و در طي سالهاي بعد شاخههاي شيـراز، خراسان، تبـريز، گيلان، مازندران و ... نيز فعال شدند.
اولين كنگرة علمي جامعه جراحان در بيست و دوم بهمن ماه سال 1363 در شرايط بسيار دشواري در اصفهان برگزار گرديد. به دليل شرايط زماني، جنگ تحميلي و وجود هيجانات و التهابات شديد سياسي اجتماعي و فقدان زمينه براي فعاليتهاي اجتماعي مشترك و وجود گروههاي افراطي سعي زيادي براي ايجاد تشنج در جلسات كنگره ابراز شد ولي با اعمال مديريت درست و صبر و تحمل مجريان، اولين كنگره با موفقيتي چشمگير به پايان رسيد. حضور فعال و حمايت بيدريغ وزير فرهنگ و آموزش عالي وقت كه خود از بنيانگزاران جامعه بود تأثير بسزائي در اين روند داشت. اين تجربه تأثير قابل توجهي در تثبيت و پيشرفت روزافزون فعاليتهاي جامعة جراحان ايران به جا گذاشت كه در حال حاضر نيز ادامه دارد.
در بهار سال بعد دومين همايش علمي جامعه جراحان ايران در شهر شيراز برگزار و با استقبال بيشتري روبرو شد و با توجه به افزايش چشمگير داوطلبين عضويت و شركتكنندگان در كنگرهها تصميم بر آن شد كه هر ساله در ارديبهشت ماه يك كنگره بزرگ سالانه انجام شود و در فاصله اين كنگرهها در پائيز هر سال يك كنگره ميان دورهاي در يكي از شاخههاي شهرستانها ترتيب داده شود.
از بدو تأسيس تا زمان حاضر 29 كنگره علمي و 13 كنگره ميان دورهاي و 26 برنامه مـدون بازآموزي در رشتههاي مختلف جراحي و 5 برنامه آموزش كوتاه مدت تكميلي برگـزار شده است. علاوه بر اين در پاسـخ به نياز همكاران تاكنون پنج برنامه در زمينه آمـوزش مـداوم اجرا شده است و برنامههاي آموزشي در بيمارستانهاي بخش خصوصي كه امكانات لازم را داشتهاند نيز به اجـرا گذاشته شده است.
آمـار نشان ميدهد كه تعـداد شركتكنندگان در كنگـره سالانه و اعضاء جامعه جراحان ايران هـر سال به طـور مـداوم و ثابت افـزايش يافته است اين مسأله نشانگر آنست كه:
1. وجـود تشكلهاي علمي ضروري و جامعه پزشكي خـود را نيازمند آن ميداند.
2. در صورت انجام مديريت متعـادل و دور از اعمال نظرهاي شخصي و گروهي اعتماد افراد جلب شده و عليـرغم نبـود زمينه تاريخي به عضويت تشكلهاي علمـي رغبت نشان ميدهند.
3. اين تشكلها ميتوانند با حمايت قـوي افـراد حـرفه وظايف علمي خـود را با شايستگي انجـام دهند.
4. و مهـمتر از همه تشكلهاي علمـي حرفهاي ميتوانند به عنوان يك حلقه ارتباطي مهم بين مسئولين بهداشت و درمان با افـراد حرفه بكار گـرفته شوند و چنانچه اهميت اين موضوع توسط مسئولين تشخيص داده شود ميتواند راه گشاي حل بسياري از معضلات پزشكي كشور باشد.
براي برنامـهريزي علمي هر كنگـره ساليانه كه بلافاصله پس از پايان كنگـرة قبلي توسط كميته علمي برگزاري كنگرهها شـروع ميشود حداقل 2700 ساعت كار مـداوم در كميتههاي اصلي و فرعي هيأت برگزاركننده و هيأت مـديره صورت ميگيرد.
يكي از مسائل مهـم مـورد نظـر براي برنامـهريزي هر كنگره توجه جدي و مسئولانه به اظهار نظر و سليقه شركـتكنندگان كنگـره ميباشد كه هر ساله با تكميل و تحليل دقيـق علمي پرسشنامههاي متعـددي كه در طول كنگره تهيـه شده و در اختيار برنامهريزان علمي قـرار گرفته صورت ميگيرد.
در تنظيـم برنامـهها سعـي شـده است وقـت كافي به بحث و اظهـار نظـر و پـرسش و پاسخ اختصـاص داده شـود. همچنيـن در تدويـن بـرنامه سعـي شـده اسـت مطالـب كلاسيـك، اطلاعـات تـازه، تكنيـك، علـوم پايـه، مباحـث مـربوط بـه تـروما و استفـاده نـوين از پاراكلينيـك به طـور معقـول مـورد توجـه قـرار گيـرد.
نكته ديگري كه مورد توجه خاص قرار گرفته، بررسي مـوارد باليني و توجه به علائم و شواهد است كه خوشبختانه بر اساس نتايج ارزشيابي با استقبال عمـومي روبرو شده است. كارگاههاي آمـوزشي نيز از اهميت خاص برخوردار بودهاند.
در تدوين برنامه علاوه بر رعايت نظر همكاران، نيازهاي كنوني و آتي كشور مورد توجه خاص برگزاركنندگان همايشهاي علمي بوده است. در عين حال نتايج تجربه دورههاي بازآموزي 5 ساله گذشته در كشور و حاصل تجربه CME در كشورهاي ديگر مورد نظر بودهاند. ارزيابي و تحليل نتايج پرسشنامهها نشان ميدهد كه جامعة جراحان ايران در تعيين موضوع، اجراي فعال و درست برنامه و ارزشيابي آن موفق بوده و مؤيد آن ميباشد كه در برنامهريزي كنگره جلسات از صورت خطابي و سخنـراني خارج شده و حداكثر امكان براي مشاركت فعال شركتكنندگان ايجاد شود.
در كنگره برگزار شده (ارديبهشت ماه 1383) بالغ بر 750 مدرس در رشتههاي مختلف جراحي همكاري داشته و 115 مقاله پژوهشي كه مورد بررسي و تأييد بيشتر از 300 نفر از متخصصان هر رشته بوده است ارائه شد. 371 سخنراني ايراد شده، 55 ميزگرد داير گرديد و دو كارگاه آموزشي و 12 برنامه مدون و هم ارز مدون اجرا شده است. در مجموع بالغ بر 400 ساعت برنامه علمي در رشتههاي مختلف جراحي انجام شده است.
در چنـد سال گـذشته بـرنامه اينتـرنت و جـراحي براي آمـوزش جراحان و استفـادة بيشتـر از نتـايج علمـي تنظيـم و بـه مـورد اجـرا گـذاشته شده است.
جامعه جـراحان ايران به وسيله هيأت مـديرهاي مركب از 21 نفـر اداره ميشود كه 11 نفـر از ميان داوطلبان آزاد و10 نفر منتخبين انجمنهاي مختلف تخصصي جراحي و با معـرفي هيأت مديره آن انجمن با رأي اكثريت جراحان در رشتههاي مختلف هر دو سال يكبار از طرف مجمع عمومي انتخاب ميگردند.
جامعـه داراي كميتههاي مختلف آموزشي ـ پژوهشي و اجتماعي است كه عده زيادي از نخبگان جراحي كشور كه سابقه طولاني در كارهاي علمي و پژوهشي و آموزشي دارند در آن شركت داشته و هر كدام قسمت خاصي از فعاليتهاي علمي و اجتماعي جامعه را برنامهريزي و اداره مينمايد.
جامعه جـراحان ايران در مـدت نزديك به يك ربـع قـرن فعاليت مستمر خود، سهم بزرگي در آمـوزش مـداوم پزشكي جـراحان كشور داشته است.
شاخههاي فعـال جامعه در شهـرهاي مختلف ايران، عبارتند از:
شاخه اصفهـان
شاخه شيـراز
شاخه خراسان
شاخه تبريز
شاخه گيلان
شاخه مازندران
شاخه خوزستان
شاخه كـرج
شاخه همـدان
هر شاخـه داراي هيأت مـديرهاي ميباشد كه منتخـب جراحان منطقه بوده و اداره شاخه را به عهـده دارد.
جامعه جراحان ايران فصل نامه « نشريه جراحي ايران » را كه تنها مجله علمي جراحي در كشور ميباشد منتشر نموده و در تهيه و تدوين مجله گزيدهاي از تازههاي جراحي عمومي و تخصصي كه توسط فرهنگستان علوم پزشكي تهيه و منتشر ميشود همكاري اساسي دارد. اين مجله ترجمه فارسي مقالات ارزشمندي است كه از 43 مجله بينالمللي جراحي انتخاب گرديدهاند. اين دو مجله بطور رايگان براي كليه اعضاء جامعه جراحان بعنوان بخشي از امتياز عضويت ارسال ميگردد. علاوه بر اين، كتاب پژوهش در جراحي ترجمه و در اختيار متقاضيان قرار گرفته است. ضمناً در جهت بالا بردن دانش پزشكي عمومي در بين افراد جامعه كتابي تحت عنوان « درباره جراحي چه ميدانيد؟ » چاپ و منتشر شده است.
بنيانگزاران و اعضاء هيأت مؤسس كه در تاريخ آذر ماه 1363 تشكيل و شروع به فعاليت نمود: (به ترتيب حروف الفبا)
دكتر ايرانپور بوستاني
دكتر علي پورزند
دكتر فتح الله حكمي
دكتر فرخ سعيدي
دكتر سياوش صحت
دكتر كاظم عباسيون
دكتر ايرج فاضل
دكتر غلامرضا مازيار
دكتر ولي الله محرابي
دكتر غلامحسين مطبوع رياحي
دكتر كريم واعظ زاده
اولين هيأت مديره كه در شهريور سال 1364 انتخاب شدند: (به ترتيب حروف الفبا)
دكتر علي حكمي
دكتر فرخ سعيدي
دكتر ايرج فاضل
دكتر ولي الله محرابي
دكتر انوشيروان هدايت
در سال 1368 به همت چهار نفر از پيشكسوتان (آقايان دكتر ايرج فاضل، دكتر فرخ سعيدي، دكتر ابوالقاسم اباسهل، دكتر ولي الله محرابي) اساسنامه جامعه جراحان ايران در وزارت كشور به ثبت رسيد.
هيأت مديره منتخب سال 1383
رئيس هيأت مديره:
دكتر ايرج فاضل (جراح عمومي و عروق)
دبير اجرايي:
دكتر كاظم عباسيون (جراح مغز و اعصاب)
دبير علمي:
دكتر سياوش صحت (جراح توراكس)
هيأت مديره:
دكتر ابوالقاسم اباسهل (جراح عمومي)
دكتر جواد احمدي (جراح كودكان)
دكتر عزيز احمدي (جراح ارتوپدي)
دكتر جواد باستار (جراح توراكس)
دكتر مريم پوررضا (جراح زنان و زايمان)
دكتر مصطفي جابرانصاري (جراح كودكان)
دكتر سيداحمد حسن تاش (جراح قلب)
دكتر محمدمهدي حفيظي (جراح عمومي)
دكتر محمدتقي خرسندي (جراح گوش وگلووبيني)
دكتر حميد رحمت (جراح مغز و اعصاب)
دكتر محمدعلي زرگر (جراح كليه و مجاري ادرار)
دكتر فرخ سعيدي (جراح توراكس)
دكتر هرمز شمس (جراح چشم)
دكتر كوروش شميمي (جراح عمومي)
دكتر جمال گوشه (جراح پلاستيك، ترميمي و زيبائي)
دكتر محمود متين (جراح زنان و زايمان)
دكتر ولي الله محرابي (جراح كودكان)
دكتر انوشيروان هدايت (جراح عمومي)
بازرس:
دكتر احمد صديقي (جراح كودكان)
پيشكسوتان جراحي كه از آنان بزرگداشت و قدرداني به عمل آمده است.
دكتر عباسقلي دانشور در سال 1364
پرفسور يحيي عدل در سال 1379
دكتر علاءالدين منوچهري در سال 1380
دكتر نصرت الله عاملي در سال 1382
دكتر صادق پيروز در سال 1383
دكتر علي محمد مير در سال 1384
دكتر محمدعلي مير در سال 1384
دكتر كريم واعظ زاده در سال 1384
تشكيل دهندگان جامعه جراحان ايران
جراحان عمومي و انجمن هاي تخصصي زير:
انجمن جراحان آندوسكوپيك ايران
انجمن جراحان ارتوپدي ايران
انجمن جراحان پلاستيك، ترميمي و زيبائي ايران
انجمن جراحان پيوند اعضاء
انجمن جراحان توراكس ايران
انجمن جراحان چشم ايران
انجمن جراحان دست ايران
انجمن جراحان زنان و مامائي ايران
انجمن جراحان فك و صورت ايران
انجمن جراحان قلب ايران
انجمن جراحان كليه و مجاري ادرار
انجمن جراحان كودكان ايران
انجمن جراحان گوش و گلو و بيني
انجمن جراحان مغز و اعصاب ايران
انجمن بيهوشي و رانيماسيون
انجمن راديوتراپوتيك انكولوژي
شاخة پرستاري جراحي
كنگره 1383
كنگره 1383
